Summary

Biologie Nectar 6VWO Examenstof

18.737 Words / ~38 pages
<
>
swopdoc logo
Download
a) trade for free
b) buy for 8.18 $
Document category

Summary
Biology

University, School

Alkwin, Uithoorn

Grade, Teacher, Year

NVT, Zonneveld, 2018

Author / Copyright
Text by Jürg D. ©
Format: PDF
Size: 0.18 Mb
Without copy protection
Rating [details]

Rating 3.0 of 5.0 (1)
Networking:
0/0|0[0.0]|0/4







More documents
Nectar, Biologie, Hoofdstuk 4 en 5 voor Havo 4 en 5 Hoofdstuk 4 §4.1 Gezonde voeding? Voeding heeft 3 functies: brandstof, bouwstof, beschermende stof Voedingsstoffen zijn: suikers (koolhydraten), een organische stof: enkelvoudige suikers (bijv. glucosen en fructose), ook wel monosachariden, deze zijn oplosbaar 0 0 0 0 0 0 tweevoudige suikers (bijv. maltose, sacharose(riets­uik­er)), ook wel disachariden, zijn redelijk oplosbaar 00 00 00 00 meervoudige suikers (bijv. zetmeel), ook wel polysachariden, zijn totaal niet…
Ze heeft hem ook heel veel gered uit verschillende situaties en de manieren hoe zij handelde waren echt iets om trots op te zijn. Ik wilde haar vooral neerzetten zoals ze natuurlijk echt was, niet beter, niet slechter gewoon puur Rachel. Zo verdient ze dat ook.3. Na alle informatie te hebben opgenomen van de familie Hazes, hoe is jouw kijk op hen veranderd?Eerli­jk gezegd wist ik niet veel over hun persoonlijke leven. Wel was ik fan van sommige liedjes die André heeft gezongen, maar veel wist ik niet over hem. Ik zag hem gewoon als leuke volkszanger.…

Hoofdstuk 13 HORMONEN


Hormoonklieren activeren organen en weefsels. De hormonen die worden aangemaakt werken alleen bij doelwitorganen en -weefsels.

Exocriene klieren maken producten die in het uitwendig milieu komen. Hormoonklieren werken endocrien, ze geven producten af aan het bloed. Hormoonklieren kunnen processen in meerdere weefsels en organen tegelijk aansturen.

Hormonen zijn verantwoordelijk voor een hoop aantal processen die goed worden aangestuurd door de hypofyse. Deze centrale hormoonklier prikkelt veel andere hormoonklieren. Uitlopers van neuronen voeren hormonen in de hypofyseachterkwab aan. De hypofysevoorkwab maakt zelf hormonen.

Als reactie op informatie uit het lichaam activeren bepaalde neuronen uit de hypothalamus de voorkwab van de hypofyse met behulp van releasing-hormonen (RH). Deze hormonen vormen de tussenstap voor het vormen van hormonen. Inhibiting-hormonen remmen de productie van hormonen. Neurohormonen (via achterkwab in bloedbaan) worden afgegeven in de hypofyse maar geproduceerd door de hypothalamus.

FSH activeert de eierstokken, waardoor follikels groeien en meiose plaats vindt onder invloed van oestradiol.

Het molecuul BPA ontregelt de werking van oestradiol, aangezien het molecuul aan de oestradiolreceptoren kan binden. Daarom zijn er een hoop veiligheidsregels gemaakt.


Wil het organisme onder alle omstandigheden goed functioneren, dan is afstemming en coördinatie van levensprocessen noodzakelijk.

Het groeihormoon releasing hormoon (GRH) uit de hypothalamus leidt in de hypofyse tot afgifte van groeihormoon (GH). GH werkt via de lever, die ook als hormoonklier werkzaam is. In de kindertijd werkt IGF op de groeischijven, waardoor je groeit. Ook stress verloopt in stappen. Corticotropine releasing-hormoon (CRH) uit de hypothalamus zet de hypofyse aan tot productie van adrenocortic.....[read full text]

Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis
This page(s) are not visible in the preview.
Please click on download.
Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis

PTH en CT zijn antagonisten, effectoren met tegengestelde werking.

Hormonen regelen de Ca2+ concentratie van het bloed via een negatieve feedback. De hormoonproducerende cellen van de schildklier en bijschildklieren zijn de receptoren van deze regelkring en o.a. de botten zijn de effectoren.

Je botten passen zich aan de omstandigheden aan. Osteoclasten breken een deel van het bestaande bot af. Osteoblasten vormen nieuw botweefsel. Groeihormoon en groeifactoren regelen de activiteit van deze cellen. Osteoblasten maken eiwitten die het collageen versterken met Ca2+. Een osteocyt is een botcel die niet erg actief meer is.

De groeispurt in de puberteit is te danken aan de geslachtshormonen. Testosteron en oestrogenen stimuleren de groei van botten. De productie van oestrogenen schommelt tijdens elke menstruatiecyclus. Oestrogenen remmen de productie van groeifactoren zodat er minder actieve osteoclasten zijn. Oestrogenen kunnen ook de activiteit van osteoclasten remmen en hen aanzetten tot apoptose.

Veel oestrogeen zorgt voor veel botgroei. Osteoporose is botafbraak, bij een tekort aan oestrogeen.

Prolactine uit de hypofyse activeert de productie van moedermelk. Tijdens de zwangerschap wordt de productie van prolactine geremd door oestrogeen. Ook BPA heeft een negatief effect, maar soms ook een positief effect.


Alarmsignalen zoals kou komen bij de hypothalamus binnen. TRH uit de hypothalamus stimuleert de hypofyse tot afgifte van TSH. TSH zorgt voor afgifte van het schildklierhormoon, thyroxine. Ze zijn vetachtig. Via receptoren gaan ze de cel binnen en stimuleren ze de vetverbranding: je lichaam warmt op.

De hypothalamus en hypofyse zorgen bij een stijging van thyroxine voor een negatieve terugkoppeling. Ook de stofwisselingssnelheid wordt beïnvloedt door thyroxine. BPA beïnvloedt bij hoge concentraties het transport van thyroxine in het bloed, waardoor de thyroxinewaarde stijgt.

Osmosereceptoren in de hypothalamus registreren een watertekort. Zenuwcellen geven ADH af, zodat er extra water uit de voorurine wordt opgenomen. Ook de bloeddruk stijgt. BPA beïnvloed.....

Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis
This page(s) are not visible in the preview.
Please click on download.
Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis

Hoofdstuk 14 ZENUWSTELSEL


Het centraal zenuwstelsel bevindt zich in het centrum van het lichaam en bestaat uit de neuronen van de hersenen en het ruggenmerg. Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit aan- en afvoerende uitlopers van neuronen.

Zowel hersenen als ruggenmerg hebben een wit deel (uitlopers van neuronen) en een grijs deel (cellichamen van miljarden neuronen). De twee helften van de grote hersenen zijn verbonden door de hersenbalk. De hersenstam en de kleine hersenen omvatten de rest van de hersenen. Het verlengde merg verbindt de hersenen met het ruggenmerg. Cellen van haarvaten in de hersenen vormen samen met astrocyten (gliacellen) de bloed-hersenbarrière.

Je grote hersenen hebben een groot aantal functies. Neuronen van je hersenen geven informatie aan elkaar door in het grijze deel, de hersenschors.

In de primaire motorische schors begint het bedenken van bewegingen. De secundaire motorische schors bevat geheugen-informatie voor bewegingen. Binnenkomende informatie gaat in de hersenen naar sensorische centra in de schors die bij het zintuig horen. Bij gehoor komen impulsen van het oor bij het primaire gehoorcentrum. Het secundaire gehoorcentrum maakt door geheugen-informatie de interpretatie van geluid mogelijk.

De hersenstam bestaat uit de pons (verbinding grote en kleine hersenen en tussenstation evenwichtszintuig en de kleine hersenen), de middenhersenen (beloningscentrum) en verlengde merg (verbinding hersenen met ruggenmerg). Je linkerhelft van je lichaam wordt gestuurd door je rechter hersenhelft en vice versa.

De kleine hersenen spelen een rol in het coördineren van bewegingen, in samenwerking met de grote hersenen, de hersenstam en het ruggenmerg.

De hypothalamus is betrokken bij de homeostase, onder andere door het a.....

Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis
This page(s) are not visible in the preview.
Please click on download.
Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis

90% van de cellen in de hersenen en ruggenmerg zijn gliacellen. Astrocyten regelen de uitwisseling van stoffen tussen neuronen en bloed door de bloedvaten bij actieve neuronen zich te laten verwijden. Oligodendrocyten vormen om uitlopers een myelineschede voor isolatie en snellere geleiding impulsen. Microgliacellen veranderen bij weefselbeschadiging in fagocyten. Ependymcellen bekleden de hersenkamers en het centrale kanaal van het ruggenmerg en produceren hersenvocht en ruggenmergvocht.

Cellen van Schwann spelen een rol bij het herstellen van beschadigde neuronen.


De concentratie ionen binnen en buiten neuronen verschillen, er is een membraanpotentiaal of rustpotentiaal van -70 mV. In rust is de K+ concentratie binnen een neuron hoger en Na+ lager dan buiten de cel. Er treedt lekkage op, maar de natrium-kaliumpomp pompt actief K+ in de cel en Na+ uit de cel in de verhouding 2:3.

Veel verschillende pompen openen door een verandering in de rustpotentiaal in de omgeving. Doordat Na+ langzaam naar binnen stroomt, ontstaat er een cascade-effect waarbij steeds meer Na+ poorten opengaan. Uiteindelijk treedt er depolarisatie op: de buitenzijde is negatiever dan de binnenzijde (-50 mV). Dit is de prikkeldrempel. Bij een positieve waarde van 30 mV sluiten de Na+ poorten en openen de K+ poorten: repolarisatie.

De K+ poorten sluiten traag waardoor er hyperpolarisatie is, wat daarna weer wordt hersteld. Dit alles is de actiepotentiaal. In de refractaire periode is het neuron ongevoelig voor nieuwe prikkels.

Bij de actiepotentiaal is er sprake van een alles-of-niets-principe. Een neuron vertaalt verschil in prikkelsterkte in snelheid van aantal actiepotentialen per seconde.

De actiepotentiaal van het een stukje membraan leidt tot de actiepotentiaal van een ander stukje membraan. Deze cascade is een impuls. Door de refractaire periode gaat de i.....

Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis
This page(s) are not visible in the preview.
Please click on download.
Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis

ADHD wordt waarschijnlijk veroorzaakt in synapsen van de thalamus, die te weinig neurotransmitters hebben.


De indeling in centraal en perifeer zenuwstelsel berust op plaats. Een andere indeling is op functie van de onderdelen. Het animaal zenuwstelsel verzorgt het contact met de omgeving door de informatie uit zintuigen te verwerken en op een juiste manier te koppelen aan je spieren. Het autonoom zenuwstelsel werkt buiten de wil om en heeft als taak het constant houden van het intern milieu, in samenwerking met het hormoonstelsel.

De betrokken organen zijn met het orthosympatisch (actief) zenuwstelsel verbonden via de grensstreng. Met het parasympatisch (rust) zenuwstelsel zijn ze verbonden via de zwervende zenuw. Dit heet dubbele innervatie. Bij ADHD overheerst het orthosympatisch zenuwstelsel.


Hoofdstuk 15 WAARNEMEN


Je evenwichtsorganen registreren hoe de stand van je hoofd is ten opzichte van de richting van de zwaartekracht en welke bewegingen je hoofd maakt. Vestibulum en drie halfcirkelvormige kanalen zijn gevuld met endolymfe. De maculae in het vestibulum geeft info over rechtlijnige bewegingen. De zintuigcellen hebben zintuigharen in een geleilaag. De kalksteentjes geven de geleilaag traagheid, waardoor zintuigharen buigen en informatie doorgeven aan de hersenen.

Informatie over draaibewegingen van je hoofd komt uit drie halfcirkelvormige kanalen. Ook hier hebben zintuigcellen zintuigharen, die steken in geleiachtige cupula, die vrij heen en weer beweegt. De endolymfe beweegt niet mee, waardoor de zintuigharen buigen en de cellen impulsen sturen naar het evenwichtscentrum.

Het evenwichtscentrum in de hersenstam ontvangt ook informatie uit ogen, gewrichten, pezen, spieren en huid. Al deze informatie gecombineerd maakt het mogelijk om ergens naar te kijken en tegelijkertijd te bewegen. Misselijkheid op de kermis komt door de traagheid v.....

Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis
This page(s) are not visible in the preview.
Please click on download.
Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis

In het middelste kanaal laten de trillingen het basilair membraan bewegen. Het orgaan van Corti is een strook mechanoreceptoren met haarcellen. Door de trillingen van het basilair membraan verbuigen zintuigharen, die tegen het dakmembraan aanzitten. De instroom van K+ ionen leidt tot depolarisatie.

Elke plaats op het basilair membraan is gevoelig voor een andere trillingsfrequentie. Het stukje dat trilt, geeft impulsen af aan de hersenen. De hersenen interpreteren een bepaalde toonhoogte. Het waarnemen van het geluidsvolume hangt samen met de sterkte van de geluidsgolven.

De geluidssterkte heeft als eenheid de decibel. De decibelschaal is een logaritmische schaal. De pijngrens ligt op de 120 decibel. Een gehoorbeschadiging betekent dat de zintuighaartjes van de mechanoreceptoren in het slakkenhuis beschadigen. Ze trillen als het ware kapot door te harde geluiden. Ook kunnen spiertjes die aan de gehoorbeentjes vast zitten beschadigen bij overbelasting.

Bewust en onbewust kan je achtergrondgeluiden negeren. Hersenen kunnen invloed uitoefenen op het gehoororgaan. Het basilair membraan verzwakt bepaalde frequenties. De thalamus laat achtergrondruis niet doordringen tot de auditieve schors.


In het donker trekken straalgewijs lopende spiertjes in de iris samen. In het licht trekt de kringspier in de iris van de ogen samen. Pigmentcellen bevatten pigmentkorrels die zich bij fel licht verspreiden.

De grootste lichtbreking ontstaat bij het hoornvlies. De breking is extra groot doordat het hoornvlies gebogen is. De bolle ooglens, achter het pupil, convergeert het licht nog verder. Het kamervocht en het glasachtig lichaam breken het licht ook, maar in veel mindere mate. Het beeld dat ontstaat valt omgekeerd op het netvlies. Hier bevinden zich fotoreceptoren. Zie je een voorwerp veraf, dan zijn de ooglenzen platter van vorm.

Een ooglens zit met lensbandjes vast in het straalvormig lichaam. Is deze kringspier ontspannen, dan kan je beter zien in de verte, doordat de lensbandjes strak staan en de lens een plattere vorm krijgt. De brekingsindex wordt dan kleiner. Bij dichtbij zien werkt het precies andersom. De vormverandering van je ooglens bij het scherpstellen heet accommoderen.

Scherp zien doe je vooral met de gele vlek, die recht achter je pupil ligt. Daar zijn alle receptorcellen van het type kegeltje. Zes oogspieren verbonden met het harde oogvlies richten de optische as voortdurend op de plek die je wilt zien. De plek in het netvlies waar de oogzenuw het oog uitgaat, heet de blinde vlek. Hier bevinden .....

This page(s) are not visible in the preview.
Please click on download.
Download Biologie Nectar 6VWO Examenstof
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis

Legal info - Data privacy - Contact - Terms-Authors - Terms-Customers -
Swap+your+documents