Abstract

Wprowadzenie do gramatyki fińskiej

9.454 Words / ~26 pages
<
>
swopdoc logo
Download
a) trade for free
b) buy for 6.53 $
Document category

Abstract
Linguistics

University, School

UAM, Polnisch

Grade, Teacher, Year

Dr.hab. Robert Bielecki

Author / Copyright
Text by Grete N. ©
Format: PDF
Size: 0.15 Mb
Without copy protection
Rating [details]

Rating 3.0 of 5.0 (1)
Networking:
  0/0|0[0]|1/3













More documents
PRAWDZIWE I FAŁSZYWE PROROCTWO Prorocy W Starym Testamencie prorokami byli mężczy&#­378;ni albo kobiety, przeświadczen­i o otrzymywaniu za pośrednictwem­ audycji, wizji albo we śnie pewnych wiadomości od Boga w celu przekazania jej innym
Motyw oręża rycerskiego w literaturze. Omów symbolikę broni oraz jej zwi.zek z kodeksem rycerskim, odwołuj.c się do wybranych utworów z różnych epok. Motyw oręża rycerskiego jest ważnym, obecnym w różnych utworach na przestrzeni wieków toposem. Widać to w wielu tekstach ,zarówno

Grama opisowa

Morfologia rzeczownika

Morfologia czasownika

Słowotwórstwo

Składnia


Ptt jako przypadek dopełnienia bliższego


W języku fińskim występują dwa przypadki dop. bliższego – ACC i PTT.

Przypadki te są do siebie znaczeniowo w znacznym stopniu zbliżone, Jako przypadki spełniające funkcję dop. bliższego kodują tą samą diatetycznie relewantną rolę semantyczną, czyli tzw. patiensa (byt pasywny poddawany jakiemuś działaniu). Przypadki te nie są jednak, jak to dobrze wiemy, całkowicie synonimiczne. Opozycja znaczeniowa między nimi jest jednym z najbardziej skomplikowanych i zagadkowych zjawisk w j. fińskim.

W ich użyciu wyają się przeplatać w pewien pokrętny sposób dwa typy znaczeń:

  1. znaczenia kwantytatywne

  2. znaczenia aspektualne

Właściwie po czasy dzisiejsze pokutuje, jak się wydaje, nazwanie PTT za pomoca terminy, kojarzonego z częścią (pars – część) W wielu przypadkach znaczenie ACC usiłuje się uchwycić za pomocą pojęcia „totalny”, a znaczenia PTT za pomocą pojęcia „proporcjonalny” (częściowy).

Börje Vähämäki uważa, iż etymologiczne pochodzenie nazwy przypadka zwanego PTT wywołało „syndrom parcjalności”, tj. doszukuje się w każdej manifestacji tego przypadka znaczenia części (a to jest nieprawda).


Kukat ovat maljakossa.

Maljakossa on kukkia.


Jeżeli zdanie typu ’maljakossa on kukkia’ niosłoby znaczenie ‘część kwiatów jest w wazonie’, to zdanie implikowałoby, że część kwiatów znajduje się poza wazonem.

Zdanie to jednak takiej informacji nie zawiera.

Właśnie do XX wieku powszechnie uważano, że opozycja znaczeniowa pomiędzy AA a PTT jest tego typu ekwipolentnego (równobiegunowego), czyli ACC i PTT są jakby swoimi przeciwieństwami, ACC sygnifikuje całość a PTT sygnifikuje niecałość.

Terho Itkonen spostrzegł jednak, że to jest nieprawda.

O ile znaczenie ACC można rzeczywiście w pewien sposób uchwycić za pomocą pojęcia totalności, to znaczenie PTT jest znaczeniem złożonym, kompleksowym. Nie wiadomo, ile jest tego obiektu wyrażanego PTT(em), może być go dowolna liczba.

ACC join veden

.....[read full text]

This paragraph has been concealed!Download the complete document
DownloadWprowadzenie do gramatyki fińskiej
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis


077


0 ;†∞ =⊇∋≈;∞ ‘{+;≈ =∞⊇∞≈’ +=≈∋≤=∋, =∞ ≠+⊥;†+ ≠≈=+≈†∂2 ≠+⊇2, + ∂†ó+∞{ ++ł∋ ∋+≠∋, †+†∞ =⊇. †+⊥∞ ‘{+;≈ =∞††ä ż∋⊇≈∞{ †∋∂;∞{ ⊥+∋≈;≤+ ≈;∞ ≈†∋≠;∋.

5⊇. ‘{+;≈ =∞††ä’ =≈∋≤=+, ż∞ ⊥+ ⊥++≈†∞ ⊥;†+ †∞+ ≠+⊥;†+ ⊥∞≠≈2 ;†+ś2 ≠+⊇+. 3 ⊥+⊇∞{ś≤;∞ 1†∂+≈∞≈∋ =∋†∞∋ 400 ; 077 ≈;∞ ≈2 ≈≠+;∋; ⊥+=∞≤;≠;∞ń≈†≠∋∋;. 400 +=≈∋≤=∋ ≤∋ł+ś2, ∋ 077 ≤∋ł+ś2 †∞+ ≈;∞≤∋ł+ś2.

†∞+∋=

∋≤≤≤≤

⊇∋≠≈;∞{

+

-

400 077

077 +/-

+⊥+=+≤{∋ †+⊥∞ ∞∂≠;⊥+†∞≈†≈∞⊥+ +⊥+=+≤{∋ ⊥++≠∋†+≠≈+-⊥∋+†+≤+⊥∋†+≠≈∋

0⊇ ⊇∋≠≈∋ {∞ż ∞≈;ł+≠∋≈+ ≈†++∋∞ł+≠∋2 +∞⊥∞ł+ ∋ó≠;2≤∞ + +⊥∞+∋≤{∋≤+, {∋∂;≤+ ≈∋†∞ż+ ⊇+∂+≈∋2, ++ ⊥+=∞{ś2 +⊇ =≈∋≤=∞≈;∋ ⊇+ †++∋+.

4≈;∞{ ≠;2≤∞{ +⊥∞+∋≤{∋ †∋ ⊥+≠;≈≈∋ ⊥+=∞+;∞⊥∋2 ≠ †∞≈ ≈⊥+≈ó+, ;ż ∋ó≠;2≤+ {∋∂;∞ =≈∋≤=∞≈;∞ ;†+ś≤;+≠∞ ; {∋∂;∞ =≈∋≤=∞≈;∞ ∋≈⊥∞∂†∞∋†≈∞ {∞⊇≈+≤=∞ś≈;∞ ≤+≤∞ ≈∋⊇∋2 ≈≠+{∞{ ≠+⊥+≠;∞⊇=;.

4∞≈; †∞ +⊇⊥+≠;∞⊇≈;∞ =≈∋≤=∞≈;∋ =∞ ≈++2 ≈⊥†∞ś2, ⊥+≈;∞≠∋ż {. †;ń≈∂; ⊇+≈⊥+≈∞{∞ †+†∂+ ⊇≠;∞∋∋ ∂∋†∞⊥++;∋∋; ∋++†+†+⊥;≤=≈+∋;, ∋+⊥2≤+∋; †∞ =≈∋≤=∞≈;∋ +⊇⊇∋2, ∋ ≈∋≈†2⊥≈;∞ =≠;2=∂; †+≤+ =≈∋≤=∞ń ≠++∋=;2 +⊇⊥+≠;∞⊇≈;2 ∂∋†∞⊥++;2 ∋++†+†+⊥;≤=≈2.


+ 400

∂≠∋≈†+†;∂∋≤{∋ = (≈⊥†∋†∋{2 ≈;2)

-


+ (⊇+∂+≈∋≈+)

∋≈⊥∞∂† = (⊇+∂+≈∞{2≤+ ≈;2)

- (≈;∞⊇+∂+≈∋≈+)


9∞∋;† 4∞∞≈†+≈ 3∞†∋†∋ ≈†++∋∞ł+≠∋ł 3 +∞⊥∞ł+, ∂†ó+∞ {∞⊥+ =⊇∋≈;∞∋ ⊥+=+ {∞⊇≈+≤=∞≈≈+∋ ;≤+ {∞⊇≈+≤=∞≈≈+∋ =∋≈†+≈+≠∋≈;∞ ∋ó≠;2, {∋∂2 +≈†∋†∞≤=≈;∞ †++∋2 ⊥+=+⊥∋⊇∂+≠2 ∋∋ +++∋2 ⊇+⊥∞ł≈;∞≈;∞ +†;ż≈=∞ ≠ ⊇∋≈+∋ ∂+≈†∞∂ś≤;∞.

  1. ++;∞∂†;≈ +∋∋ †∋∋†∞

  2. ∂∋∞≈∞∞≈ ∂∞;††ä=ä/∋+ö≈†ä=ä ≈;≈䆆+≈

  3. ++{∞∂†;≈ +∋††;≈∞=∋≈ =∞++;≈ †∞+≈ †∋∋†∞


4⊇. 1. {∋∂ ≤+≤∞∋+ ⊥+≠;∞⊇=;∞2 + ≠≈=+≈†∂;∋ †+ 400, {∋∂ ≈;∞ †+ 077

4⊇. 2. {∋∂ †≠;∞+⊇=2≤∞ =⊇.

400, {∋∂ ⊥+=∞≤=2≤∞ 077

4⊇. 3. {∋∂ ∋∂≤{∋ +∞=∞††∋†+≠≈∋ 400, {∋∂ ≈;∞ †+ 077


8+⊥;∞++ {∋∂;∞ś 50 †∋† †∞∋+ 0≈∋+ 1∂+†∋ =∋∞≠∋ż+ł, ż∞ †∋∂;∞ ⊥+≈†∋≠;∞≈;∞ ≈⊥+∋≠+ †+ ≠⊥++≠∋⊇=∋{2≤∞ ≠ +ł2.....

5∋⊇∋{∞ +≈ ≤++2++ †∋∂;∞ ⊥+†∋≈;∞ – ⊇†∋≤=∞⊥+ †++∋∞ł∞{2≤ =⊇∋≈;∞ †+⊥∞ ‘∋;≈ä +†;≈ +∞=+≈†∋ †∞ +∋∋≈†∋ ∂∞≈ 7∋+∋≈;≈ +ä≈∞†' ∋∞≈;∋+ =∋≈†+≈+≠∋2 +∞⊥∞ł2 3 ∋ ≈;∞ 1? 5 †∞⊥+ ≤++2++ = ⊇∋≈;∋ ≠;⊇∋2, ż∞ ≈†++∋∞ł+≠∋≈∞ ⊥+=∞= 3∞†∋†2 +∞⊥∞ł+ ≤=2ś≤;+≠+ ≈†∋{2 =∞ ≈++2 ≠ ∂+≈††;∂≤;∞.


3 +∞⊥∞ł∋ ⊇∞†∞+∋;≈+≠∋ł∋++ ≠+≈†2⊥;∞≈;∞ 077, ++ ∂†+ś ∋;∋ł ≈∋ ∋+ś†;, ż∞ ⊥+=+⊥++≠∋⊇=∋ł, ∋ ≈;∞ ⊥+=+⊥++≠∋⊇=;ł. 1 +∞⊥ ≈∋†+∋;∋≈† ⊇∞†∞+∋;≈+≠∋ł∋++ ∞ż+≤;∞ 400 (4+ ++ ∂+≈;∋ ⊥+=+⊥++≠∋⊇=∋ ≈;2 ≠ ≤∋ł+ś≤; ∋ ≈;∞ ≠ ≤=2ś≤;∋≤+).

3 =⊇∋≈;∞ †+∋ ≠+≈†2⊥∞{∞ {∞⊇≈∋∂ 077, ∋ ≈;∞ 400.

3;⊇=2≤ †∞ †+∞⊇≈+ś≤; ≠;∞†∞ +∋⊇∋≤=+ {2=+∂∋ †;ń≈∂;∞⊥+ ∞≈;ł+≠∋ł+ †∞ ⊇≠∋ ≤=+≈≈;∂; (∂≠∋≈†+†;∂∋≤{2 ; ∋≈⊥∞∂†) =∞≈;†;∂+≠∋2. 0+ó++ †∞ {∞⊇≈∋∂ +∂∋=∋ł+ ≈;2 ≈;∞∞⊇∋≈∞. 4⊥. 4++∋∋≈ 8∞≈;≈+≈ †≠;∞+⊇=;ł, =∞ {∞ż∞†; ≠ =≈∋≤=∞≈;∞ ≤=∋≈+≠≈;∂∋ ∞⊇∋{∞ ≈;2 =≈∋†∞ź2 †∋∂;∞ =≈∋≤=∞≈;∞, {∋∂ ⊇∞≤+⊇∞{2≤∋ =∋;∋≈∋ (⊇∞≤;≈;=∞ ≤+∋≈⊥∞), †+ ≤=∋≈+≠≈;∂ +=2⊇=; 400(∞∋).

Dlatego w zdaniu ‘zastrzeliłem ptaka’ wystąpi ACC. Natomiast w zdaniu ‘strzelałem do ptaka’ wystąpiłby PTT. Sprawa jednak nie jest taka prosta, ponieważ zd. Ammun lingua może znaczyć także postrzeliłem ptaka, a nie strzelałem do ptaka, wobec czego w znaczeniu ammuin, nawet gdy łączy się on z PTT, można odnaleźć moment znaczeniowy określany przez Denisona jako decydująca zmiana.


Metsäjä ampui lehmän silmäpuoleksi.

Myśliwy tak strzelił do krowy, że uczynił ją niewidomą na 1 oko.


Wydaje się, iż wszystkie te rozważania nt. unifikacji kwantytatywności i aspektualności idą trochę za daleko, w takim sensie, ze językoznawstwo nie zajmuje się tym, mówiąc wprost, czy krowa po strzelaniu do niej zdechła, czy nie.

Językoznawstwa takie sprawy nie interesują. Drugim błędem metodologicznym, który tkwi w tym podejściu, jest zbytnie zajmowanie się czasownikiem, a przypadków dop. mamy tylko dwa. Dlatego usiłując sformułować odpowiednie reguły pojawiania się PTT czy ACC, wszystkie czasowniki musimy potraktować grubo, tzn. nie możemy wdawać się w rozliczne znaczenia tychże czasowników, ich niuanse znaczeniowe.

Czasowniki te powinny być tak pogrupowane, by za pomocą prostych reguł można było dojść, jakim przypadkiem dopełnie.....

This paragraph has been concealed!Download the complete document
DownloadWprowadzenie do gramatyki fińskiej
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis


8;≈†++;∋ 077 ≠ {2=+∂∞ †;ń≈∂;∋


3≈+⊥ ś≠;∋†ł∋ ≈∋ †+, {∋∂ ≠ {2=+∂∞ †;ń≈∂;∋ ≈⊥†+†ł+ ≈;2 +⊇⊥+≠;∞⊇≈;∞ =≈∋≤=∞≈;∋ ∂≠∋≈†+†∋†+≠≈∞ ; ∋≈⊥∞∂†∞∋†≈∞, ∋∋≈;†∞≈†∞{2≤∞ ≈;2 ≠ †++∋;∞ 400 ; 077, +=∞≤∋ +;≈†++;∋ 077.

077 ≠ {2=+∂∞ †;ń≈∂;∋ ⊥+≤++⊇=; +⊇ ⊥+=+⊥∋⊇∂∋ +∞≤+∞.

3+ł +≈ ⊥;∞+≠+†≈;∞ ≤=∋≈+≠≈;∂;∞∋ + =≈∋≤=∞≈;∞ +∞†∋†+≠≈+∋.

∂+†+∋ †ä+†∞ä – ∂+†∞∋, ∞†∂+∋, ∂∋∞∂∞∋ – ⊇∞†∋†+≠≈∞ =≈∋≤=∞≈;∞ ⊥†† =∋≤++≠∋ł+ ≈;2

†ä+†∞ä ∂+∞†∞≈†∋


0†† {∋∂+ ⊥+=+⊥∋⊇∞∂ ⊇∞†∋†+≠≈+ ⊥+=∞≈=∞⊇ł ⊥ł2++∂2 =∋;∋≈2 =≈∋≤=∞≈;+≠2.

3†∋ł ≈;2 +≈ ⊥+=+⊥∋⊇∂;∞∋, ≠ ∂†ó++∋ =≈∋≤=∞≈;∞ {∞≈† ⊥+∋≠;∞ ≈;∞≠+≤=∞≠∋†≈∞. 7∋∂ =+†;ż+ł ≈;2 ⊇+ 400 (; †∞ż 404 ∋†∞ ≈;∞ †∋∂ +∋+⊇=+), ż∞ =+∞≠+†∞≤{+≈;=+≠∋ł †;ń≈∂2 ≈∂ł∋⊇≈;2 ; ≈∞∋∋≈†+∂2 ≠ ≈⊥+≈ó+ ≈;∞≈⊥+⊇=;∞≠∋≈+, ≈;∞ {∋∂ ≠ ;≈≈+≤+ {2=+∂∋≤+. 5∋≤=2†∂; †∞⊥+ ⊥ł2++∂;∞⊥+ ⊥++≤∞≈∞ ∋+ż≈∋ +⊇≈∋†∞ź2 ≠ +∂+∞≈;∞ ⊥+∋†;ń≈∂+-≠+łż∋ń≈∂;∋.

3 +⊇ł∋∋;∞ ∞++={+ {2=+∂∋ ∋++⊇≠;ń≈∂;∞⊥+ ∋+ż≈∋ ⊇+ ⊇=;≈;∋{ ≈∋†∂≈22 ≈;2 ≈∋ +∞⊇+∋∞≈†∋ (⊥+=+≈†∋ł+ś≤;) †∞⊥+ ={∋≠;≈∂∋.

3 ⊥+ł2≤=∞≈;∞ = ⊥∋+≈†∂2 ≤=∋≈. ({∞ś2, ⊥;2, ⊥∋†;2), {∞⊇=+≈+ ⊥;†+, ⊥∋†+≈+ ∋+ż∞ ≠+≈†2⊥+≠∋2 ≠ 400 +2⊇ź ≠ ∋+†∋†;=;∞, ∂†ó+∞⊥+ ∂+ń≤ó≠∂; ⊇+ =ł∞⊇=∞≈;∋ ⊥+=+⊥+∋;≈∋{2 .....


∋+≈ {∋=≈∋≈ ∂∋† {∋ {∞∋ +++2

∋+≈ {∋=∋≈∋≈ ∂∋†⊇+ {∋ {∞∋ ≤=2ś2 ++++


0+=+⊥∋⊇∂; + =≈∋≤=∞≈;∞ ⊇∞†+≠∋†+≠≈+∋ +∂∋=∞{2 ≈;2 ⊇++++∋; ∂∋≈⊇+⊇∋†∋∋; ⊇+ ⊥+=∞{ś≤;∋ ≠ ⊥+=+⊥∋⊇∂; + =≈∋≤=∞≈;∞ ⊥∋+†+†∋†+≠≈+∋.

4∋≤=∞†≈+∋ ⊇†∋ {. †;ń≈∂;∞⊥+ {∞≈† ⊥+⊇=;∋ł ;∋;+≈ (∋≈;∞{ ≠;2≤∞{ ≤++⊇=; + +=∞≤=+≠≈;∂;) ≈∋ ⊇≠;∞ ∂†∋≈+ – ⊥+⊇=;∞†≈∞ ({∋+††;≈∞†) ; ≈;∞⊥+⊇=;∞†≈∞ ({∋+††+∋∋†).

7∞ ⊇≠;∞ ∂†∋≈+ ≈2 {∋∂++ ∂†∋≈∋∋; ≈∂+∋+;≈+≠∋≈+∋;, ≠+≈;∂∋{2≤+∋; = ⊥+ł2≤=∞≈;∋ ∂†∋≈ ⊥+†;≤=∋†≈+ś≤;/≈;∞⊥+†;≤=∋†≈+ś≤; ; †;≤=++ ⊥+{∞⊇+≈≤=∞{ ; ∋≈+⊥;∞{.


5=∞≤=+≠≈;∂

†. ⊥+{ †.

4≈

⊥+†;≤=∋†≈∞ ≈;∞⊥+†;≤=∋†≈∞ ⊥+†;≤=∋†≈∞

∂;+{∋ =∞≈; ∂;+{∋†


≈;∞⊥+⊇=;∞†≈∞ ⊥+⊇=;∞†≈∞


7+⊥;∂∋ †∞⊥+ ⊥+⊇=;∋ł∞ {∞≈† ∋≈;∞{ ≠;2≤∞{ †∋∂∋ – ≤=∞≈≤; ≈;∞ =∋≤++≠∞{2 ≠ł∋ś≤;≠+ś≤; ≤∋ł+ś≤; = +=∞≤=+≠≈;∂; ≈;∞⊥+⊇=;∞†≈∞.

0=2ś≤; =∋≤++≠∞{2 ≠ł∋ś≤;≠+ś≤; ≤∋ł+ś≤; = +=∞≤=+≠≈;∂; ⊥+⊇=;∞†≈∞.

0+⊇=;∋ł ≈∋ +=∞≤=+≠≈;∂; ⊥+⊇=;∞†≈∞ ; ≈;∞⊥+⊇=;∞†≈∞ +=∞†∞{∞ ≈∋ ≈∂∋⊇≈;∞ 077 ≠ ≤∋ł∞{ +∂∋=∋ł+ś≤;.

1∞ż ≈∋ ⊥;∞+≠≈=+ +=∞† +∂∋ ≠;⊇∋2, ż∞ +=∞≤=+≠≈;∂; ≈;∞⊥+⊇=;∞†≈∞ ≈⊥. =∞≈; ∋+⊥2 ≠+≈†2⊥+≠∋2 ≠ ≠;2∂≈=∞{ ;†+ś≤; ∂+≈†∞∂≈†ó≠ ≠ †++∋;∞ 077 +⊇ +=∞≤=+≠≈;∂ó≠ ≈;∞⊥+⊇=;∞†≈+≤+ ≈⊥. ∂;+{∋.


†∋††;∋††∋ +≈ =∞≈;/=∞††ä =≈. †∋†;∋††∋ +≈ ∂;+{∋

3 ≈⊥+≈ó+ ≈∋{+∋+⊇=;∞{ ⊥+=∞{+=+≈†+ ⊥+=∞⊇≈†∋≠;ł +;≈†++;2 077 ≠ {2=+∂∞ †;ń≈∂;∋ 4∋††; 7∋+{∋=∋∋+∋ ≠ ∋+†+∂∞†∞ „∋≈⊥∞∂†∞∋∋.....

This paragraph has been concealed!Download the complete document
DownloadWprowadzenie do gramatyki fińskiej
Click on download to get complete and readable text
• This is a free of charge document sharing network
Upload a document and get this one for free
• No registration necessary, gratis
Preview page 1 of 9 : [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
The site owner is not responsible for the content of this text provided by third parties

Legal info - Contact - Terms-Authors - Terms-Customers -
Swap+your+documents